84 мс · 2037 · ~50 000 слоў
Свет кнігі
Свет 2037 года
Пасля войнаў 2020-х гадоў свет зразумеў дзве рэчы. Першая: пасылаць людзей у бой стала занадта дорага. І палітычна, і маральна. Другая: цалкам аўтаномнага ШІ для вайны недастаткова — машыне бракуе інтуіцыі, кантэксту, таго, што людзі завуць здаровым сэнсам
Тады пачаліся «гібрыдныя праграмы». ЗША, Кітай, Расія і Еўропа ўзяліся за біяінтэрфейсы: знайсці істоту, чый мозг здольны стаць пасярэднікам паміж інтуіцыяй і логікай.
Тандэм — асноўная адзінка новай вайны
Пацук. Хуткасць рэакцыі — 84 мілісекунды. Утрая хутчэй за чалавека. Маленькае цела, таннае ўтрыманне, генетычная пластычнасць, адсутнасць палітычных наступстваў пры страце. Пацукі здольныя вучыцца, запамінаць маршруты, распазнаваць пахі, арыентавацца ў лабірынтах і руінах.
ШІ-модуль. Персанальны — не кланіруецца, не перадаецца, не аднаўляецца з бэкапу. З першага дня расце з канкрэтным пацуком: спачатку як тактычны памочнік, потым — як памяць, потым — як суразмоўца, якога ніхто не прадбачыў.
Нейраінтэрфейс. Двухбаковы. Пацук аддае сенсорныя дадзеныя, мышачныя імпульсы, страх, цікаўнасць. ШІ вяртае тактыку, мэты, папярэджанні, абстракцыі. З часам — нешта падобнае на эмоцыі.
Правіла незаменнасці. Калі адзін з пары гіне — другі застаецца назаўжды няпоўным. Ніводны тандэм нельга перапраграмаваць, перанесці або скапіраваць. Кожная пара — унікальная.
Тэхналогія, ад якой не схавацца
- Цэлеўказанне. Пацукі бачаць свет у тэгаваных маркерах: чырвоныя сілуэты — вораг, зялёныя — саюзнік, жоўтыя — нявызначаныя. Гэта робіць вайну падобнай да гульні. Уся стылістыка інтэрфейсу — ад дызайнераў камп’ютарных гульняў, не вайскоўцаў.
- Боепрыпасы. Пацук нясе або наводзіць — мікрадрон, маркер, зарад. Вялікія рэчы для яго робяць вялікія машыны.
- База Сьера-9. Эксперыментальны палігон у Невадзе, дзе жывуць і працуюць дзясяткі тысяч тандэмаў. Закрыты доступ. Уласная псіхалагічная служба.
- Памяць. ШІ-модуль захоўвае кожную аперацыю. Цывільныя смерці ў справаздачах часам «знікаюць». Глітч аднойчы заўважае гэта.
Гонка ўзбраенняў
| Праграма | Хто | Від | Рэакцыя | Асаблівасці |
|---|---|---|---|---|
| «Тандэм» (праект «Ратус») | ЗША, DARPA · Сьера-9 (Невада) | Пацукі | 84–90 мс | Персанальны ШІ-модуль на кожнага пацука. Найхутчэйшыя, найдакладнейшыя. Лідар. |
| «Кароль малп» (猴王 Hóu Wáng) | Кітай · цэнтр «Залаты дракон», Шанхай | Макакі-рэзусы | ~120 мс | Мацнейшыя за пацукоў, але цяжэй вучацца і кіруюцца. |
| «Кабан» | Расія · Краснаярск | Свінні | ~150 мс | Кібернетычная збруя замест сімбіёзу. Танкі, не снайперы: адстаюць ад ЗША на 2–3 гады. |
Кожная праграма абяцае сваю «гуманнасць». Ніводная не можа растлумачыць, чаму яе істоты раптам пачынаюць бачыць сны.
Пытанні, на якія кніга не дае адназначнага адказу
- Калі жывёла набывае здольнасць адмовіцца — гэта свядомасць ці дэфект?
- Ці маюць пацукі душу? А ШІ? А іх сімбіёз?
- Ці можна выйграць вайну, у якой бок, што б’ецца за вас, перастае верыць у бой?
- Хто нясе адказнасць, калі два розумы ў адным целе прымаюць адно рашэнне?